Column: de techniek staat voorop...
| Publicatie | Nr. 16 - 16 mei 2012 |
|---|---|
| Jaargang | 2012 |
| Pagina's | 38 |
Fotografie Casper Rila
Nienke (64) heeft borstkanker. Het is ontdekt bij het tweejaarlijkse bevolkingsonderzoek. Inmiddels is dat acht jaar geleden en nu heeft ze uitzaaiingen in haar maag en botten.
Die zijn laat ontdekt. Allerlei factoren speelden daarbij een rol. Nienke herkent dat ook zij er een aandeel in heeft gehad. Na het overlijden van een dierbare vriend is ze in een diep gat gevallen en toen wist ze niet of de vermoeidheid en slechte eetlust door het verdriet veroorzaakt werden of door een lichamelijke klacht.
Maar, merkt ze kritisch op, de procedure bij de jaarlijkse controles in haar ziekenhuis draagt er niet toe bij dat uitzaaiingen op tijd ontdekt worden. Eén keer per jaar wordt er een röntgenfoto van de gezonde borst gemaakt. Hoe zinnig is dat? Nienke vraagt het zich af. Ze heeft een niet erfelijke vorm van borstkanker en dan ontstaat er maar in tien procent van de gevallen ook een tumor in de tweede borst. Moet daar dan alle aandacht op worden gericht?
Hoe dan ook, er wordt een foto gemaakt en ongeveer drie weken later volgt een afspraak bij de oncoloog. Nienke wacht met spanning op de uitslag. Eenmaal bij de dokter wil ze allereerst weten of de foto goed is. Dat is ook het eerste wat besproken wordt.
Opluchting, de foto is goed. Daarna komt pas de vraag hoe het gaat, zijn er klachten? Ja, dan kan het gebeuren dat de opluchting zo groot is, dat kleine klachten – wat moe, wel eens overgeven - futiel lijken. Nienke brengt ze niet duidelijk ter sprake. In dit geval met pijnlijke gevolgen, de uitzaaiingen naar de maag en de botten worden niet herkend.
Pas een half jaar later, wanneer ze fl ink vermagerd is, komt aan het licht wat er eerder al speelde. In het huidige systeem van een jaarlijkse controle gaat de eerste aandacht naar de techniek: een misschien niet eens zinnige röntgenfoto. Terwijl het verhaal van de patiënt nodig is om te ontdekken hoe het gaat. Er zou al veel gewonnen zijn wanneer de volgorde van foto en spreekuur wordt omgedraaid. Dan kan er naar aanleiding van het gesprek gericht aanvullend onderzoek worden gedaan. Een telefoontje om de uitslagen door te geven zou de jaarlijkse controle kunnen afronden. Ook dan is er geen garantie op tijdige opsporing van problemen, laat staan van behandeling, maar misschien is de kans op vroege signalering groter.
Mariette Hamaker
Huisarts in Amsterdam sinds 1979
